Po raz drugi na Wileńszczyźnie

"Serdecznie witamy" głosił napis umieszczony nad drzwiami wejściowymi do Szkoły Średniej im. P.K. Brzostowskiego w Turgielach. To jeden z wielu akcentów gościnności, z jakimi spotykaliśmy się na każdym kroku w czasie naszej wizyty na Wileńszczyźnie.

17 maja b.r. młodzież gimnazjalna z Luzina i Szemuda wybrała się na pięciodniową wycieczkę na Litwę. W wycieczce wzięli również udział przedstawiciele władz gminy Szemud : p. Eugeniusz Walkusz - przewodniczący Rady Gminy, zastępca wójta p. Leonard Miąskowski i p. Leszek Kowalewski - przewodniczący Komisji Rolnictwa Rady Gminy.

Wyjechaliśmy wczesnym rankiem. Kilkugodzinną podróż przerwało zwiedzanie pól Grunwaldu.

Do Turgiel dotarliśmy około godz. 22:00. Mimo późnej pory serdecznie przywitał nas starosta Turgiel - p. Wojciech Jurgielewicz, dyrektor szkoły - p. Łucja Jurgielewicz, grono nauczycieli i młodzież szkolna. Zostaliśmy zakwaterowani w rodzinach.

Wtorek przeznaczony był na zwiedzanie Wilna. Nasz spacer rozpoczęliśmy od Ostrej Bramy i cudownego obrazu Matki Boskiej Ostrobramskiej. Następnie skierowaliśmy nasze kroki na Starówkę. Wilno leży przy ujściu Wilenki do Wilii. Miasto ma jedną z najwspanialszych starówek w Europie. W 1995r. zostało wpisane na listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO. Wilno to również siedziba jednego z najstarszych w Europie uniwersytetów. To miasto kościołów katolickich, prawosławnych, cerkwi i synagog. Jest tu nawet karaimska kenesa. Spacerując wąskimi uliczkami Starówki mogliśmy podziwiać kościoły m.in. św. Kazimierza, Św. Ducha, kompleks sakralny św. Anny i Bernardynów, Plac katedralny i katedrę oraz Uniwersytet Wileński. Napotkaliśmy wiele śladów Adama Mickiewicza m. in. budynek, w którym więziono naszego wieszcza wraz z innymi filomatami.Muzeum A. Mickiewicza i wiele innych.

Wieczorem wróciliśmy do Turgiel, gdzie czekała na nas tutejsza młodzież wraz z nauczycielami. Przedstawiono wspaniałą akademię na temat życia i twórczości Stanisława Moniuszki. Zwiedziliśmy też bogate muzeum P. K. Brzostowskiego znajdujące się w szkole.

W środę przed południem pojechaliśmy do Trok, położonych 28 km. na zachód od Wilna. Symbolem Trok jest zamek na wyspie. Można do niego dojść przez mosty na jeziorze Galwe. Pani Helena, przewodnik wycieczki, w bardzo interesujący sposób przedstawiła nam historię zamku i znajdujących się w nim ekspozycji muzealnych. Po południu wróciliśmy do Wilna, by odwiedzić cmentarz na Rossie, gdzie spoczywa wielu wybitnych i zasłużonych dla nauki i kultury polskiej, litewskiej i białoruskiej osób. Na cmentarzu tym znajduje się Mauzoleum Marszałka Józefa Piłsudskiego, gdzie złożono serce Piłsudskiego i jego matkę. Odwiedziliśmy też cmentarz Antokolski, na którym spoczywają m. in. polscy żołnierze, uczestnicy wojny bolszewickiej w 1919 i 1920 r. Oprócz Polaków spoczywają tu Litwini, Rosjanie, Białorusini i Niemcy. W centrum nekropolii znajduje się mauzoleum obrońców niepodległości Litwy. Pochowano tu 14 cywilów zabitych przez sowieckie czołgi pod wieżą telewizyjną 13.01.1991r. oraz 7 żołnierzy zamordowanych w Miednikach. Zwiedziliśmy też kościół św. Piotra i Pawła oraz dom, w którym przebywała siostra Faustyna.

Wieczorem wróciliśmy do Turgiel, gdzie miejscowa młodzież wraz z nauczycielami w-fu przygotowała zabawy sportowe. Rozegrano mecze w siatkówkę i piłkę nożną.

Czwarty dzień wycieczki przeznaczony był na zwiedzanie Kowna - drugie po Wilnie centrum kulturalne i naukowe Litwy. Miasto jest położone w pięknej dolinie u ujścia Wilii do Niemna. Podziwialiśmy tu XIII - wieczny Zamek Kowieński, Plac Ratuszowy - z jego najcenniejszym " Białym Łabędziem", archikatedrę p. w. św. Piotra i Pawła z czerwonej nieotynkowanej cegły. Odwiedziliśmy też Muzeum Diabłów. W drodze powrotnej do Turgiel zatrzymaliśmy się na chwilę w Wilnie, by wejść na Górę Trzech Krzyży i podziwiać roztaczającą się z niej panoramę stolicy Litwy.

Po powrocie do Turgiel czekała na nas kolejna niespodzianka. Młodzi Turgielanie wraz z opiekunami przygotowali ognisko i grila. Piątek był ostatnim dniem naszej wycieczki. Na placu przed Kościołem zebrała się duża grupa mieszkańców Turgiel, by nas pożegnać. Żal było odjeżdżać. W drodze powrotnej odwiedziliśmy Merkine, gdzie Mereczanka wpada do Niemna, oraz Druskieniki - urocze miasto położone w zakolach Niemna, jedno z najlepszych uzdrowisk w Europie.

Tegoroczna wycieczka na Wileńszczyznę była kolejnym pięknym ogniwem we wspaniale układającej się współpracy luzińskiej społeczności ze Szkołą Średnią w Turgielach . Była to niepowtarzalna lekcja historii i patriotyzmu. Odwiedziliśmy starych znajomych i nawiązały się nowe przyjaźnie. Była to już nasza druga wycieczka w te strony. Pierwszy raz odwiedziliśmy Wileńszczyznę dwa lata temu. We wrześniu 2002r. gościliśmy młodzież turgielską wraz z opiekunami w Luzinie. Ponownie zaprosiliśmy ich do nas na połowę września b. r.

Turgiele - miejscowość położona 30 km na południe od Wilna. Nazwa miejscowości pochodzi od litewskiego słowa "turgus" co oznacza "targ" i przypomina o charakterze osady leżącej na ważnym trakcie handlowym. W centrum wsi znajduje się kościół p. w. Wniebowzięcia NMP w którym znajduje się kilka cennych dzieł sztuki, m. in. "Święty Józef" (XVIII w) i "Święta Rodzina" (XIX w), XVIII - wieczne klęczniki oraz rzeźby aniołów. W końcu XVIII w posługi kapłańskie w Turgielach spełniał ks. Paweł Ksawery Brzostowski. W 1767r. kupił on pobliski majątek Merecz, który nazwał od swego imienia Pawłowem. W latach 1769 - 1795 istniała tu słynna "Rzeczpospolita Pawłowska" - samorząd chłopów zwolnionych z pańszczyzny. Państwem kierował dwuizbowy sejm z prezydentem na czele. Wspólnota miała własne pieniądze, flagę, bank, milicję porządkową itp. Reformami Brzostowskiego interesował się król Stanisław Poniatowski.

Dziś Turgiele są siedzibą starostwa, które należy do rejonu Soleczniki. Mieszkańcami tych okolic są głównie Polacy.

Podczas naszego pobytu na Wileńszczyźnie przedstawiciele władzy gminy Szemud podpisali porozumienie ze starostwem Turgiel dotyczące wszechstronnej współpracy w dziedzinie oświaty, kultury, wymiany rodzin oraz wspólnej realizacji programów Unii Europejskiej.

Maria Gajowska